
De allergrootste ballon gaf behoorlijk wat uitdagingen: “740 kilo til je niet zomaar”
Hij is 66 meter breed, 44 meter hoog en weegt 740 kilo: we hebben het over de allergrootste ballon die ooit te zien is geweest bij de Friese Ballonfeesten: de PH-KOE. Piloot Herman Kleinsmit steeg meerdere keren op vanaf de Nutsbaan met dit bakbeest. Dat bracht de nodige uitdagingen met zich mee.
Het verhaal gaat dat de koe-ballon besteld was in centimeters, maar dat de ballonfabriek hem uitvoerde in inches, waardoor de koe veel groter uitviel dan de bedoeling. Maar dat verhaal kan naar het rijk der fabelen verwezen worden, vertelt Kleinsmit.
Maar van een fout in het productieproces was wel degelijk sprake. “De ballon was ooit besteld door een Canadese boer. Computers waren toen net in opkomst, en nog niet zo betrouwbaar als nu. Toen de ballon voor 30, 40 procent klaar was, hadden de producenten door dat er iets mis was: de witte en zwarte stof waren namelijk al op.”
Uiteindelijk is de koe toch afgebouwd, maar de Canadese boer wilde hem niet meer hebben. “Die man kreeg bericht dat de ballon geen 300, maar 740 kilo zou wegen. Dat wilde hij niet, 740 kilo til je niet zomaar”, zegt Kleinsmit met gevoel voor understatement.
Mannenkoor Karrespoor
Het was de periode dat hij net een paar jaar piloot was. “Ik ben meerdere keren in de ballonfabriek in Bristol geweest en iedere keer lag die hele grote zak met de koe-ballon daar.” De ballon bleef in Kleinsmits hoofd rondspoken.
Kleinsmit woonde in die tijd in Steenwijkerwold en had goede contacten met Mannenkoor Karrespoor uit het naburige Tuk. Mannenkoor Karrespoor had net landelijke bekendheid vergaard met de hit ‘Mooi man’. “Toen zei ik tegen die jongens: ik weet iets leuks wat bij jullie past, een hele grote koe”, vertelt Kleinsmit.

Het koor was onmiddellijk enthousiast. Kleinsmit trok weer naar Bristol. “Ik zei tegen verkoopleider Nick Purvis: We hebben belang bij die koe, maar we bieden maar heel weinig, want je raakt hem anders toch nooit kwijt.” Purvis sloeg het bod in eerste instantie af, maar toen Kleinsmit weer thuis was, kreeg hij een telefoontje: “Hij zei: haal hem maar op”, lacht Kleinsmit.
Stukje zwemmen
In 1993 was de koe voor het eerst te zien bij de Friese Ballonfeesten, en dat de koe niet eenvoudig in het gareel te houden was, bleek al snel. “Een van de eerste keren dat we vanuit Joure omhooggingen, ging de vaart naar Vegelinsoord. Toen we opstegen stond er amper wind, maar bij de landing was de ballon net een zeilboot, hij was niet meer te stoppen”, vertelt Kleinsmit.

Uiteindelijk eindigde de mand in een sloot. Alle passagiers bleven ongedeerd. “Uiteindelijk heeft een boer de mand met een trekker uit het water getrokken. Hij was helemaal volgelopen met bagger. Maar de boer was zo enthousiast door die koe-ballon dat hij de mand helemaal schoongespoten heeft. Dat was direct een goede binnenkomer bij de Ballonfeesten”, lacht Kleinsmit.
Grote interesse
Kleinsmit en zijn crew leerden gaandeweg hoe ze het beste met de enorme ballon om konden gaan. “Mannenkoor Karrespoor bestond uit 20 man en een vrouw. Meestal gingen er wel 12 mee om dat ding te kunnen handelen.” Het weer inpakken van de koe was misschien wel de moeilijkste klus. “Om de meter zaten sjorbanden om de stof bij elkaar te trekken. Wij hadden er wel 40 of 50 nodig en dan moest je hem ook nog in een bak tillen.”
Maar de reacties van het publiek maakten het de moeite waard. Zo ging Kleinsmit eens met de koe naar een ballonfestival in Israël. “Daar waren 30 ballonnen, maar niemand had interesse in die andere ballonnen, iedereen wilde naar de koe.”
Dat was helemaal het geval toen de ballon op het journaal te zien was geweest. “We kwamen in een file terecht”, vertelt Kleinsmit. “Ik vroeg aan een politieman wat er aan de hand was. Hij zei: ja, er is een hele grote koe-ballon. Iedereen wil daarnaartoe. Toen zei ik: Maar ik ben de piloot! En toen heeft de politie ons met sirenes naar het opstijgveld gebracht. Zoiets vergeet je nooit meer.”

Mooie herinneringen
Na een jaar of 8 werd de ballon uit de vaart gehaald, maar de herinneringen zullen blijven. Ook de Friese Ballonfeesten hebben een warme plek in Kleinsmits hart, niet in de laatste plaats omdat hij een van de oprichters van het evenement was.
“Ze hebben het echt heel mooi voor elkaar, het wordt professioneel aangepakt. Het is een mooi en groot evenement en ik hoop dat het in de lengte van jaren blijft bestaan”, besluit Kleinsmit.
40 jaar Friese Ballonfeesten!
Dit verhaal hoort bij onze reeks over 40 jaar Friese Ballonfeesten.Dit jaar is het evenement van 15 tot en met 19 juli. Wil jij meevaren? Klik dan hier.